Khelline

8 Spot light! Als enig dermatologisch expertisecentrum in ons land combineert ZBC Multicare in Hilversum khelline met UVB- licht, bij het behandelen van vitiligo. Gebruikers zeggen er uiteenlopende ervaringen mee te hebben. De methode wordt internationaal toegepast en is veilig en effectief, claimt het centrum. Vanuit het Amsterdam UMC zegt de SNIP: mogelijk doet de toegevoegde khelline wat, maar er is geen bewezen effect. Khelline: meerwaarde bij UVB-therapie? 9 Spot light! TEKST: FRANCINE DAS EN ARNOUD KLUITERS FOTO’S: SHUTTERSTOCK, ZBC MULTICARE, AMC EN EIGEN ARCHIEF van een melanoom toe, een kwaadaardige vorm van huidkanker. Dit als gevolg van DNA-beschadiging. Sindsdien zijn dermatologen veel voorzichtiger geworden met PUVA. Bij speci fi eke aandoeningen wordt hier nog op teruggevallen, maar in het geval van vitiligo zetten artsen wereldwijd steeds meer in op het gebruik van smal-spectrum UVB. Dat zou zorgen voor het therapeutische e ff ect. En khelline? Als alternatief voor de psoralenen verlegden enkele artsen hun blikveld naar khelline. Dat zou minder bijwerkingen hebben en het werd bijvoorbeeld al ingezet bij de behandeling van angina pectoris, een drukkende pijn op de borst. In combinatie met zonlicht diende de Egyptische dermatoloog Abdel- Fattah in 1982 voor het eerst khelline in tabletvorm toe bij een groep mensen met vitiligo, vier maanden lang. Maar inmiddels is het oraal toedienen ervan, in combinatie met UVA-licht, verlaten: vitiligospecia- listen wijzen er in internationale fora op dat dat kan leiden tot leverbeschadiging. In Nederland worden deze tabletten niet toegepast. Multicare past al meer dan twintig jaar liposomaal verpakte khelline toe. Vanuit welke gedachte? Met Abdel-Fattah ging ook dermatoloog Jaap de Leeuw (inmiddels is hij gepensioneerd, destijds werkzaam bij Multicare) zich in khelline verdiepen. Hij gebruikte een spray waarbij de stof in zogenoem- de liposomen werd verpakt. “Liposomen zijn een soort vetbolletjes die makkelijk in de huid trekken”, legt Schram uit. “Daarin wordt een veel lagere con- centratie van khelline gebruikt, wat de veiligheid ten goede komt. Eenmaal aangekomen bij de haarzakjes wordt de khelline op de gewenste plek afgegeven.” (zie kader 'De behandeling', op pagina 10) Met welk resultaat? “In tegenstelling tot andere centra in Nederland heeft Multicare zelf onderzoek uitgevoerd naar de werk- zaamheid en veiligheid van liposomaal verpakt khel- line in combinatie met lichttherapie”, zegt Schram. ! Wat is khelline? Khelline is het hoofdbestanddeel in het kruid Ammi Visnaga, de Nederlandse naam luidt Fijn Akkerscherm. De oude Egyptaren schreven er al geneeskrachtige kracht aan toe, voor bijvoorbeeld de behandeling van nierstenen, astma, psoriasis en ook mensen met vitiligo. Laatstgenoemden namen geregeld een bad met hieraan Ammi Visnaga toege- voegd, waardoor hun huid geleidelijk aan khelline kon opnemen. Na blootstelling aan de zon trad na enige tijd repigmentatie op. Hoe werkt dit? De fotochemische eigenschappen van khelline maken speci fi eke delen van de huid gevoeliger voor licht, is de gedachte. Bovendien zouden hierdoor zogenoemde vrije radicalen worden ‘afgevangen’. Vrije radicalen zijn sto ff en die beschadigingen in het lichaam veroorzaken. Wat de fotochemische eigenschappen betreft: in de onbeschadigde haarzakjes van een pigment- loze huid bevinden zich soms nog stamcellen die pigmentvormende cellen kunnen stimuleren. “Door die plekken te belichten met UV-licht wordt de al eerder opgenomen khelline geprikkeld en de pigmentvormende cellen in de haarzakjes gestimu- leerd”, zegt Mandy Schram, dermatoloog bij Multi- care. “Als dit lukt, wordt repigmentatie gestimuleerd. Bovendien helpt khelline bij het tegengaan van het uitbreiden van vitiligo.” Wat hebben behandelaars gedaan met deze ervaringen? Lange tijd niets. Kort na de Tweede Wereldoorlog kwam er hernieuwde belangstelling ommet foto- chemie delen van de huid gevoeliger te maken voor UV-licht. Niet met khelline, maar met zogeheten psoralenen , ook afkomstig uit planten. In combinatie met destijds UVA-licht (PUVA) werden de psorale- nen gebruikt om psoriasis te behandelen. Tòt begin jaren tachtig, toen kwam uit een onderzoek onder meer dan dertienhonderd patiënten de negatieve e ff ecten van deze therapie naar voren: na langdu- rige behandeling nam het risico op het ontwikkelen De Egyptische dermatoloog Abdel-Fa tt ah gebruikte in 1982 als eerste khelline b ij het behandelen van vitiligo

RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=