Repigmentatie-zomer

10 Spot light! 11 Spot light! tegen de aanval van het immuunsysteem dan de melanocyten in de omliggende huid. Er zijn blijk- baar nog reserves. “Het lastige is dat niemand van te voren weet bij wie repigmentatie optreedt. Jijzelf niet, wij als artsen ook niet. Pas achteraf kunnen we waarnemen of het is gebeurd of niet.” Njoo vervolgt: “En àls er al pigment terugkeert? Dan is de kans hierop groter in het gezicht, de hals, de romp, liezen, oksels en bovenarmen en –benen. En kleiner op de voeten en handen. Het lijkt wel of aan de uiteinden van het lichaam de kans op repigmen- tatie kleiner is. Waarom dit zo is, ook dat weten we nog niet.” Tijdelijk effect In de praktijk blijkt dat eventuele repigmentatie door de zon meestal maar tijdelijk is. Zodra je minder vaak buitenkomt of als de zon in het najaar en winter aan kracht verliest, keert de vitiligo terug. Door, in nauw overleg met je dermatoloog, gecon- troleerd gebruik te maken van lichttherapie en/of een crèmebehandeling kun je met een geschikte huid dit proces stapsgewijs begeleiden en vaak beter beheersen. Dat heeft meer e ff ect dan de zomerzon. Hierover vertelde Njoo al eerder, in 2016 in het de- cembernummer van Spotlight! Zonlicht heeft nog een positief e ff ect voor mensen met vitiligo. Onder invloed van UV-B-straling op de blote huid maakt het lichaam zelf vitamine D aan. Dit draagt niet alleen bij aan de stevigheid en het behoud van onze botten en het gebit, ook is vitamine D van belang voor een goede werking van onze spieren en op het immuunsysteem. In dit Repigmentatie is alleen mogel ij k als haarwortels nog pigmentcellen beva tt en kans op repigmentatie aanwezig onder invloed van zonlicht, van lichttherapie en/of crème-therapie. Al is dit geen garantie. Dat werkt als volgt. De in die haarwortels aanwezige melanocyten – hoe klein ook – blijken beter bestand Stefanie van Engelen (41) uit Gilze “Ik fiets en wandel graag en ga soms naar het strand. Dankzij de zon zie ik iedere zomer op mijn witte handen en voeten kleine pigmentvlekjes terugkeren. Richting de herfst verdwij- nen ze weer. Er is dus best een gunstig effect. Maar voor mij is er ook een keerzijde: ik krijg soms ook een allergische reactie van te veel zonlicht. Dan verschijnen op mijn zeer gevoelige huid overal eczeemachtige warmtebultjes. Ooit probeerde ik nog lichttherapie, in de hoop meer pigment terug te krijgen. Maar onder de UV-lampen was de allergische reactie nòg heviger.” Monique Bodegom (52) uit Assen “Niet meer dan twee kleine witte vlekjes bij mijn oogleden had ik als tiener. Tot ik rond mijn 20 e ging skiën. Hoewel ik me heel goed had ingesmeerd, verspreidde de vitiligo zich onder de zon, op een reflecterende witte piste, in no time richting mond, kin en oren. Dat proces herhaalt zich sindsdien iedere zomer. Tegelijkertijd verschijnen er in beperkte mate donkerbruine sproetjes. Zo bruin werd ik vroeger. Ik mijd de zon niet, al weet ik dat ik vlug verbrand. Ook heb ik snel last van jeuk. Voor mij is dat een voorspeller: komende winter ga ik nog een stukje witter in dan ik nu ben.” geval geldt: hoe donkerder de huid, des te minder vitamine D wordt gevormd vergeleken met mensen met een lichtere huid. Keerzijde van zonlicht Tot zover de positieve e ff ecten van de zon. Bij een deel van de mensen met vitiligo leidt een te lange blootstelling aan zonlicht op een onbedekte vitiligo- huid zelfs tot verergering van klachten: het ontstaan van nieuwe witte vlekken, een toenemend contrast tussen bruine en witte huid, en ook verbranding. Voor sommigen kan dat reden zijn om de zon zoveel als mogelijk te mijden. Wees in elk geval alert met zonlicht, waarschuwt Njoo. “Je mag echt wel in de zon, maar zie dit niet als therapie om te repigmen- teren. Bescherm je bovendien met zonnebrandmid- delen.” Zijn advies heeft alles te maken met de verrader- lijke samenstelling van zonlicht. Dat bestaat niet alleen uit infrarood licht (dat aanvoelt als warmte) en zichtbaar licht, maar ook uit ultraviolet licht. Op zijn beurt bestaat UV-licht als gezegd niet alleen uit UV-B, maar onder andere ook uit UV-A (dat bijvoor- beeld in zonnebanken zit). Lange tijd is gedacht dat UV-A minder schadelijk is dan UV-B, omdat UV-A een bruinmakend e ff ect heeft en de huid er niet door verbrandt. Die ge- dachte is losgelaten: het mag dan cosmetisch gezien kortdurende voordelen bieden, we weten nu ook dat te vaak en te lang zonnebanken op latere leeftijd meestal leidt tot veroudering van de huid, rimpel- vorming en soms zelfs huidkanker. Bekend is verder dat met UV-B voorzichtig moet worden omgegaan. Te veel UV-B kan leiden tot een verbrande huid, al- lergische reacties, DNA-schade en/of huidkanker. Ga je in de zon, doe het gedoseerd en maak gebruik van de juiste zonnebeschermingscrèmes. Ook Njoo kent de voortdurende discussie: smeer ik mezelf in met factor 30 of 50? Het antwoord op die vraag is niet voor iedereen gelijk. Heb je een lichte of donkere huid? Zit je in Nederland of dichter bij de evenaar? Ga je vooral zonnen in de zomer of wacht je tot het najaar? Hoe sterker de zonkracht, des te zwaarder krijgt de kwetsbare huid het te verduren.” Onvoldoende alert Tel daarbij op dat zonliefhebbers soms onvoldoende alert zijn. Ze smeren zich pas op het strand in, terwijl het nodig is dat de crème de tijd krijgt om in de huid te trekken. Of ze vergeten zich na enige tijd opnieuw in te smeren, waardoor de vorige laag inmiddels verdund of verdwenen is. Waar sommige van zijn collega’s factor 30 adviseren, stelt Njoo: “Voorop staat dat jij vooral de reactie van jouw witte huid goed leert kennen. Meen jij dat je die factor 50 nodig hebt, dan adviseer ik die te gebruiken. Belangrijk is vooral ommet regelmaat te smeren. En blijf verder gewoon naar buiten gaan. Mijd de zon niet, maar zorg dat je niet verbrandt.” De 18-jarige Emily Fröhlich uit Hamburg (emilyfrhl op Instagram) heeft vitiligo sinds haar 5 e . Hier viert ze vakantie op Cuba. Meer weten over veilig zonnen? Zie www.vitiligo.nl .