Spotlight 09-2021

9 Spot light! Het is een fabel dat een B12-tekort alleen ontstaat door gebrekkige voeding. Auwerda noemt pernici- euze anemie om die reden liever anders, namelijk: “een B12-tekort gebaseerd op klachten (ook wel symptomatisch genoemd), door welke oorzaak dan ook. Mét of zónder bloedarmoede.” Waarom de aanvulling ‘mét of zónder bloedarmoede’? “Slechts 5 procent van deze patiënten blijkt ook bloedarmoede te hebben. Dit betekent dat bijna iedereen met een symptomatisch B12-tekort (geba- seerd op klachten dus) geen bloedarmoede heeft. De al eerdergenoemde NHG-richtlijn spreekt van een B12-tekort als de B12 ónder de gehanteerde waarde van 150 pmol/L komt en de rode bloedcel- len vergroot zijn. Tussen 150 en 250 pmol/L is het een grijs gebied. De hoogte van de waarden moeten altijd worden bekeken in samenhang met de klachten.” Auwerda ziet daarom ook al klachten bij mensen met waarden van 200 tot 300 pmol/L. Met welke klachten denkt u aan pernicieuze anemie? “Bij neurologische klachten zoals tintelingen in han- den of voeten, geheugenproblemen, niet op woor- den kunnen komen, ergens onverwachts tegenaan lopen of vallen. De tweede categorie patiënten heeft psychische klachten zoals een burn-out, stem- mingswisselingen, gedragsveranderingen of ze zijn verward. Tot slot zie ik ook patiënten met klachten als spierverlies, vermoeidheid, duizeligheid, haar- uitval, darmklachten, kortademigheid, hartklop- pingen, gewrichtsklachten en huidproblemen zoals psoriasis of chronisch eczeem.” Hoe ontstaat een vitamine B12-tekort? “Je kunt een B12-tekort zien als een auto die niet zuinig rijdt en bij de pomp te weinig tankt. Op een gegeven moment komt die auto in de problemen. Diagnostiek en behandeling staat nog in de kin- derschoenen. We kunnen de klachten nog niet goed verklaren omdat deze erg divers zijn en niet iedereen vertoont hetzelfde klachtenpatroon. Dus we weten ook niet hoe we precies kunnen behan- delen. Wat we zien: B12-injecties zijn effectiever en geven patiënten hun kwaliteit van leven weer terug, TEKST: MARLOES ZUIDGEEST FOTO: JAN BUTEIJN, SHUTTERSTOCK heid geven aan een vitamine B12-tekort essentieel. Daar zet ik mij graag voor in.” Wat is B12 eigenlijk en waarom heb je het nodig? “B12 is een vitamine dat wordt gemaakt door micro- organismen. Het zit in vlees, vis, eieren en zuivel. Men- sen die deze dierlijke producten niet eten, bijvoorbeeld vegetariërs en vooral veganisten, lopen het risico op een vitamine B12-tekort. Vitamine B12 is essentieel voor al- lerlei systemen in het lichaam, onder andere voor de ge- zondheid van het zenuwstelsel, het immuunsysteem, het hart- en vaatstelsel en het maag-darmstelsel. Is er in het lichaam niet voldoende vitamine B12 aanwezig, omdat het niet goed wordt opgenomen of omdat er te weinig binnenkomt, dan gaan deze systemen minder goed wer- ken, met allerlei problemen en klachten tot gevolg. Vier verschillende oorzaken kunnen een vitamine B12-tekort veroorzaken. De eerste is een verminderde inname: er zitten geen of te weinig dierlijke producten in de voeding. Denk hierbij aan veganisten, mensen die geen vlees eten. De tweede is een gestoorde opname, waardoor het lichaam geen B12 opneemt, ook wel auto-immuun gastritis genoemd. Oorzaak nummer drie is een aangeboren stoornis in de stofwisseling. En de vierde oorzaak is divers: zoals het slikken van bepaalde medicijnen. Een te laat gestarte behandeling kan leiden tot blijvende schade aan het lichaam k Bij een auto-immuun- ziekte werkt je afweer (het immuunsysteem) niet zoals het hoort. Dat valt dan niet alleen ziektever- wekkers aan, maar ook gezonde delen van je lichaam. In totaal bestaan er ongeveer tachtig soorten, waaronder non-segmentale vitiligo. Van mensen met die vorm van vitiligo is bekend dat zij met name ook te maken kunnen krijgen met bij- voorbeeld een schildklieraandoening, diabetes mellitus (type 1), reumatoïde artritis, gluten- allergie (coeliakie), een gebrek aan vitamine B12 en/of lichen sclero- sus of lichen planus.