Spotlight 01-2020

10 Spot light! De Engelse uitdrukking face it staat voor ‘accepteer het, hier moet je je hele leven mee omgaan’ en voor ‘kom je probleem onder ogen’. Dit probeert het behandelprogramma te bewerkstelligen. Het project is naar Nederland gehaald en met steun van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars konden we het vertalen en onderzoeken.” Nu wordt bestudeerd of het ook werkt voor Neder- landse jongeren met een zichtbare aandoening. “Het is speciaal voor 12- tot 18-jarigen ontwikkeld vanwege de kwetsbaarheid van deze groep. Zij veranderen van school, willen vriendjes maken, worden geleidelijk meer volwassen. Ze komen in aanraking met sociale situaties die er voorheen niet waren.” Waarom een online programma? “Zo kunnen ook jongeren deelnemen die wat verder weg wonen van Rotterdam. Ze zijn geen reistijd kwijt en hoeven geen lessen op school te missen. Ook hoeven ze niet alles te vertellen aan een deskundige die ze niet kennen. Bovendien kunnen ze de specialistische begeleiding krijgen die in hun eigen buurt niet altijd beschikbaar is”, aldus Okkerse. Face IT voor jongeren Van online cognitieve gedragstherapeutische programma’s is al langer bekend dat ze werken: deelnemers worden er minder angstig of minder depressief van. Face IT voor jongeren geeft de deel- nemers handvatten hoe ze anders kunnen omgaan met ongemakkelijke momenten met betrekking tot hun uiterlijk. “Niet iedereen hoeft dit op dezelfde manier te doen. Je moet hier je eigen weg in vinden. Om het programma standaard op te kunnen nemen in het behandelaanbod, willen we eerst bewijzen dat het werkt. Dat zoek ik uit”, zegt Marije van Dalen, pro- movendus binnen de afdeling Kinder- en Jeugdpsy- chiatrie/psychologie. “Met deze studie kun je direct iets betekenen voor iemand. De uitkomsten ervan zijn gelijk toepasbaar in de praktijk.” In haar onderzoek vergelijkt Van Dalen twee groepen jongeren. De deelnemers in de ene groep volgen het programma Face IT voor jongeren , de overige deelnemers in de controlegroep niet. Wel krijgen zij na deelname aan het onderzoek toegang tot het programma. De studie heeft verschillende fases doorlopen. In de eerste werd het programma vanuit het Engels ver- Face IT voor jongeren bestaat uit acht sessies: zeven ervan vinden wekelijks plaats, de achtste is een opfrissessie, zes weken na sessie zeven (hierover verderop meer). Elke sessie duurt ongeveer 30 tot 45 minuten. De eerste keer is de aandacht gericht op het aanleren van sociale vaardigheden. Later wordt cognitieve gedragstherapie toegepast om negatieve gedachten om te vormen. De sessies bestaan uit verschillende leeractiviteiten. De jongeren krijgen situaties voorgelegd via tekst en video, ze krijgen oefeningen, adviezen en een quiz, waarna ze aan het einde een huiswerkopdracht krijgen om te oefenen de komende week. Ze formuleren leerdoelen, bijvoorbeeld over een herkenbare situatie: stel dat je het lastig vindt om te gaan zwemmen, door welke stapjes te zetten zou je dit wel aandurven? Als deelnemer bepaal je zelf wanneer de volgende sessie is, kort van tevoren ontvang je dan een melding om je hieraan te herinneren. Vragenlijst De deelnemers krijgen ook drie vragenlijsten voorgelegd: in week 0, week 13 en week 25. Omdat de tweede vragenlijst pas zes weken na sessie zeven plaatsvindt, krijgen de deelnemers ook een opfrissessie aangeboden. Tussen week 13 en 25 in hoeven de deelnemers niets te doen. De vragenlijsten richten zich vooral op sociale angst en op de lichaamsbele­ ving van de deelnemers. Okkerse: “Jongeren met sociale angstklachten voelen zich vaak onzeker over zichzelf en zijn bang dat anderen hen niet de moeite waard vinden of raar zullen vinden. Ze proberen dan ook vaak om sociale situaties te vermijden. Lukt dat niet dan voelen ze zich vaak erg angstig en gespannen.” Direct na afloop van het programma (week 13) èn drie maanden hierna (week 25) worden de reacties op dit soort vragen vergeleken met de antwoorden van jongeren uit de controlegroep. Overigens worden hun antwoorden ook tussen­ tijds bestudeerd. Als blijkt dat een jongere erg depressief is, dan wordt hem of haar tussentijds al extra hulp aangeboden en doorverwezen. Opbouw van het programma