Spotlight 01-2021

12 Spot light! 13 Spot light! Poppen met een verhaal Je bent waardevol zoals je bent De betekenis van poppen en knuffels gaat tegenwoordig veel verder dan alleen speelgoed-zijn. Ze kunnen mensen erkenning geven en vertrouwen . De huidige knuffels vertonen verschillende uiterlijkheden en mogen ook een andere kleurtje of een aandoening hebben. TEKST: ARNOUD KLUITERS len of zich zelfs schamen.” Zijn gehaakte knuffels waren in Nederland inspiratie voor Giselle van Nes: ze verraste er de 9-jarige Fay mee, de dochter van vrien- din Cindy Hendriks (zie kader). Loslaten schoonheidsideaal Stanganelli is niet de enige die gewone huis-tuin-en-keuken-poppen links laat liggen. Kijk rond in poppen- en speelgoedwinkels of google op ‘pop met vitiligo’ en je stuit op vele varianten. Neem Barbie: sinds een paar jaar is zij niet langer standaard wit, slank en in het bezit van lange benen. Een paar jaar geleden kwamen er meer dan 170 nieuwe uiterlijkheden op de markt. In- middels bestaan er ook variaties waarbij ze voller of kleiner is of een aandoening heeft. Het oude schoonheidsideaal is afge- stoft, de nieuwe poppen kunnen kinde- ren al op jonge leeftijd bewust maken van diversiteit en hen een betere kijk op schoonheid geven. Vorig jaar werd de collectie uitgebreid en kwamen er pop- pen bij met bijvoorbeeld vlekjes in het gezicht, een kaal hoofdje, een gouden beenprothese of een donkere huids- kleur. Zo wil de fabrikant een ‘multidi- mensionale kijk op schoonheid en mode laten zien’, aldus een persbericht. Maatschappij In Amsterdam-Noord vertelt Ellen Bru- det dat zij al jaren eerder begon met het maken van vooral ándere poppen dan juist de standaard witte. Ze is kind van een Nederlandse moeder en Surinaamse vader. “Al langer zag ik dat we leven in een maatschappij die zich richt op wit: van geboortekaartjes en felicitatiekaar- ten voor een huwelijk tot poppen: het draait om een witte huidskleur.” Ze besloot ze dan maar zelf te gaan maken en richtte Coloured Goodies op. Aanvankelijk focuste Brudet zich nog op andere producten dan poppen. Tot ongeveer 2016, toen opende ze ook een eigen winkel. “In eerste instantie met poppen met een afro-uiterlijk, later ook met poppen met andere uiterlijkheden.” In haar winkel vind je poppen die sterk op de persoon in kwestie lijken (“mini me’s”), tot aan de kleding toe. Brudet baseert zich hierbij op toe- gestuurde foto’s en maakt na wat ze erop ziet. Cindy Hendriks uit Venray, moeder van Fay (9) “Sinds twee jaar weten we dat Fay vitiligo heeft. De vlekken verspreiden zich nog altijd en zitten inmiddels op haar benen, in de knieholtes en rondom haar ogen. Gelukkig heeft Fay een vrij lichte huid, in de wintermaanden is haar vitiligo nauwe- lijks te zien. Maar ‘s zomers wordt ze vrij snel bruin en dan neemt het contrast met de witte plekken toe. ‘Zit je make up niet goed?’, krijgt ze dan wel eens te horen. Of mensen staren haar na. Fay vindt dat natuurlijk niet leuk. In overleg met de meester op school heeft ze daarom een keer voor de klas uitgelegd wat vitiligo is. Dat was heel fijn voor haar. Giselle, een vriendin van ons, stuitte op een bericht over een Braziliaanse opa met vitiligo. Hij had zichzelf leren haken en maakte voor zijn kleindochter een pop met dezelfde huidaandoening. Giselle haakt zelf heel graag en besloot Fay ook met zo’n knuffel te verrassen, met heel lichte vlekjes.” Lachend: “Het grappige is dat Fay eigenlijk niets heeft met poppen. En omdat haar vlekken in de winter amper zichtbaar zijn, kijkt ze in die periode ook bijna niet om naar haar knuffel. Maar in de zomer wél: dan gaat ‘ie mee naar school of ze pakt ‘m erbij als ze bij een vriendinnetje gaat spelen. Fay is niet zo’n prater, ze vindt vooral troost en herken- ning in de pop. Soms vraag ik naar haar band ermee. ‘Gewoon’, antwoordt ze dan. De knuffel geeft haar vertrouwen.” D e Braziliaan João Stan- ganelli (65) is trots op zijn uiterlijk, al vanaf het moment dat zijn vitiligo zich dertig jaar geleden over zijn lichaam begon te verspreiden. De witte vlekken maken hem tot wie hij is. Veel aandacht besteedde hij niet aan, wel wist hij dat anderen met deze huidaandoening er meer moeite mee kunnen hebben. Dat veranderde toen João wegens gezondheidsredenen minder moest gaan werken. Zoekend naar een nieuwe uitdagende hobby, stelde zijn vrouw hem voor om te gaan haken. Na wat val- len en opstaan had hij het kunstje onder de knie. Een van zijn eerste poppen die hij maakte was er eentje met vitiligo. Hij noemde het Vitiliga en schonk het zijn kleindochter, zodat zij haar opa altijd kon herinneren. Na Vitiliga volgden er meer gehaakte poppen, toen bleek dat veel mensen in zijn omgeving enthousiast reageerden. Bewust maakt João sindsdien niet zozeer ‘gewone’ poppen, maar knuffels die een verhaal met zich meebrengen. Hij maakt handig gebruik van sociale media om Zo kan iedere pop een eigen uiterlijk of identiteit meekrijgen, variërend van bijvoorbeeld een donkere huidskleur, vitiligo of een wijnvlek tot het syndroom van Down of bijvoorbeeld een Aziatisch uiterlijk. “De poppen passen niet alleen in mijn filosofie dat kinderen speelgoed nodig hebben waar ze zichzelf in herken- nen. Het gaat veel verder, het gaat ook om erkenning en bewustwording. Dat begint al thuis. Ik wil zo graag dat alle kinderen een positief zelfbeeld krijgen. Je bent mooi en waardevol zoals je bent. Die schoonheid wil ik laten zien!” De Amerikaanse tweeling Ana-Kate en Piper Dodd (@dodd_twins_) Deborah Moreno met haar lookalike hier meer bewustzijn en aandacht te cre- ëren. De een is bijvoorbeeld gebonden aan een rolstoel, een ander is blind en afhankelijk van een blindengeleidestok. Inmiddels heeft hij enkele honderden van dit soort poppen gemaakt. “Poppen met huidaandoeningen en aandoenin- gen die normaal gesproken niet op of in het speelgoed van kinderen worden herkend. Bestemd voor kinderen die zichzelf onzeker of buitengesloten voe- De Braziliaan João Stanganelli FOTO: ELLEN BRUDET