18 Spot light! 19 Spot light! FOTO'S: DION (EIGEN ARCHIEF), PATRICK, MARCEL EN ALBERT (AMSTERDAM UMC) Kan haarverf vitiligo veroorzaken of verergeren? In 2015 publiceerde het tijdschrift Pigment Cell & Melanoma Research een studie die het verband aantoont tussen haarverf en vitiligo. Vitiligo blijkt toe te kunnen nemen bij gebruik van permanente haarkleurmiddelen, vooral als dit vóór het 30e jaar gebeurt en als die middelen gedurende vijf jaar of langer worden gebruikt. Voor Wolkerstorfer hier dieper op ingaat, maakt hij graag wel een relativerende opmerking: “Jonge mensen die haarverf gebruiken, hebben mogelijk al grijze haren als eerste verschijnsel van hun vitiligo. Vitiligo zou daarom niet het gevolg van de haarverf kunnen zijn, maar juist van het tegenovergestelde: ze gebruiken haarverf omdát ze vitiligo hebben. Bij een onderzoek dat dermatoloog Charlotte Vrijman eerder in ons ziekenhuis uitvoerde kon namelijk niet een sterk verband worden gevonden tussen het gebruik van haarverf en het ontstaan of verergeren van vitiligo.” Aannemelijk verband Dit neemt niet weg dat op basis van immunologisch onderzoek een verband tussen het ontstaan van vitiligo en het gebruik van Vitiligo staat vooral bekend als een huidaandoening, maar het kan ook invloed hebben op de kleur van de wimpers, wenkbrauwen en zelfs op (plukken van) het kapsel. Om iets aan het kleurverschil te doen, kunnen mensen ervoor kiezen hun haren te verven met haarverf. Wees dan alert op het middel dat je daarbij wil gebruiken, zegt Albert Wolkerstorfer *. haarverf aannemelijk is. De vraag is hoe permanente haarkleurmiddelen deze huidaandoening kunnen triggeren? Dat heeft alles te maken met de chemische samenstelling ervan. In permanente haarkleurmiddelen bevinden zich onder andere zogeheten fenolen en parafenyleendiamine. Deze chemicaliën helpen weliswaar de kleur te behouden, maar keerzijde ervan is dat ze het pigmentverlies kunnen vergroten of vitiligo kunnen triggeren. Hoewel het in hoge doses sterk irriterend is, wordt fenol vaak gebruikt in haarkleurmiddelen. Dit komt omdat het een chemische reactie ondergaat waardoor het een kleurstof kan worden. Parafenyleendiamine wordt gebruikt om de kleur te behouden. Keerzijde van beide chemicaliën is dat ze ontstekingen kunnen veroorzaken die mogelijk leiden tot schade aan melanocyten, dit zijn de cellen die je haar en huid pigment geven. Wolkerstorfer: “Vanwege die potentieel schadelijke effecten van fenolen en parafenyleendiamine zijn permanente haarVITILIGO.NL GEEFT ANTWOORD Marcel Bekkenk (52) en Albert Wolkerstorfer (58) zijn medisch adviseurs van Vitiligo.nl. Marcel is hoogleraar Dermatologie en geeft in het Amsterdam UMC leiding aan de afdeling Dermatologie waar de Sectie Nederlands Instituut voor Pigmentstoornissen (SNIP) onderdeel van is. Albert is er staflid. Patrick Kemperman (49) is dermatoloog met onder andere psychodermatologie als aandachtsgebied. Hij werkt in het Amsterdam UMC en in het Dijklander Ziekenhuis in Purmerend. Dion Timmer (37) is eigenaar van SKINSO Paramedisch Centrum voor Huidtherapie en mede-eigenaar van EOS Huidlaserkliniek West. Beide centra zijn zowel in de Langeland Huidkliniek in Zoetermeer als in het HMC Westeinde ziekenhuis in Den Haag gevestigd. kleurmiddelen gedocumenteerd als mogelijke veel voorkomende trigger van vitiligo.” Hamvraag De hamvraag is dus: krijg je vitiligo als je permanente haarverf gebruikt? Of verergert de aandoening erdoor als je al vitiligo hebt? Dat hoeft niet per se. Deze studie uit 2015 toont dat permanente haarkleurmiddelen met chemicaliën zoals fenolen en parafenyleendiamine vitiligo kunnen triggeren of verergeren. Maar niet iedere gebruiker ervan zal vitiligo ontwikkelen of merken dat haar of zijn vitiligo erdoor verergert. “Door variaties in het erfelijk materiaal of het DNA kan de reactie van vitiligo bij elke persoon anders zijn. Sommige mensen zijn mogelijk gevoeliger voor schade aan de pigmentcellen dan anderen, waardoor hun risico op door chemicaliën getriggerde vitiligo toeneemt. Vergelijk het met mensen die hun huid beschadigen na bijvoorbeeld een val. Het komt voor dat sommigen hieraan een (nieuwe) witte plek overhouden, maar dat hoéft niet.” Permanente haarkleurmiddelen kúnnen dus een trigger zijn voor vitiligo. Neem je liever het zekere voor het onzekere, dan kun je ervoor kiezen ze niet te gebruiken als je vitiligo hebt of als in je familie vitiligo voorkomt of andere auto-immuunziekten. Zélfs als je voorzichtig bent om de haarverf tijdens het aanbrengen niet op de (hoofd)huid te krijgen, kunnen de chemicaliën en dampen ervan melanocyten in andere delen van uw lichaam aantasten. “Studies hebben aangetoond dat chemisch contact in een bepaald gebied pigmentverlies kan veroorzaken in andere delen van het lichaam – zelfs als die niet fysiek in de buurt van de contactplaats liggen.” Ingrediëntenlijst Omdat haarkleurmiddelen in meerdere stappen worden aangebracht, zie je op de ingrediëntenlijst vaak dat ze ‘opgesplitst’ zijn toegevoegd in bijvoorbeeld de kleurstof en conditioner. Als een product fenolen of parafenyleendiamine bevat, worden deze meestal vermeld in de sectie met ingrediënten voor de kleurstof of kleurontwikkelaar. Wie die ingrediëntenlijst nader bekijkt: veelgebruikte termen voor fenolen zijn P-aminofenol en M-aminofenol. Parafenyleendiamine wordt vaak vermeld als P-fenyleendiamine. De meeste haarverfmerken publiceren hun ingrediëntenlijst ook op hun website, handig dus om die eventueel alvast daar te lezen voordat je haarverf gaat kopen. Ben je op zoek naar veiligere alternatieven om je haar te kleuren? Overweeg dan semi-permanente (tijdelijke) haarkleurmiddelen. Wel moet hierbij direct worden opgemerkt dat er geen studies zijn gedaan naar de effecten ervan op vitiligo. Bovendien kan worden gesteld dat ze meestal kleinere hoeveelheden parafenyleendiaminen en fenolen bevatten. Tot slot bestaan er ook nog andere tijdelijke haarkleurmiddelen. Denk bijvoorbeeld aan haarkrijt, was of haarspoelingen. Deze alternatieve middelen zijn veiliger voor het lichaam, al gaan ze niet zo lang mee om het haar te kleuren. Als je ervoor kiest om hiermee je witte lokken te bedekken, dan kun je dat veilig doen. * De oorspronkelijke tekst van dit artikel is is te vinden op livingappled. com/can-hair-dye-cause-vitiligo-or-make-it-worse. Desgevraagd las Albert Wolkerstorfer kritisch mee en paste waar nodig het artikel enigszins aan. Hoe is de vitamine D aanmaak in de vitiligohuid? De aanmaak van vitamine D werkt beter in huid waar minder pigment zit. Mensen met een donkere huid hebben relatief vaker een tekort aan vitamine D als ze leven in landen met relatief minder (sterk) zonlicht (zoals in Nederland). Het voedingscentrum raadt hen aan supplementen te slikken. Bij een vitiligohuid maak je dus makkelijker vitamine D aan, mits je er geen hoge factor zonnebrand op smeert of de huid bedekt met kleren of met een camouflagemiddel: want dan komt het UV-licht juist niet in je huid terecht waar de vitamine-aanmaak plaatsvindt. Al met een paar minuten per dag buiten zijn met je gelaat en handruggen bloot (je hoeft niet per se ‘in de zon’ te zijn), maak je met een lichte huid voldoende vitamine D aan. Probleem is dat er geen duidelijkheid is over wat een goede vitamine D-spiegel is. Wel weten we wanneer die echt té laag is en er problemen in de botopbouw ontstaan. Voeding kan overigens ook een bron zijn van vitamine D, naast natuurlijk supplementen. Samengevat: mensen met vitiligo hebben in principe juist een makkelijkere opbouw van vitamine D (zeker als ze ook UVB-lichttherapie krijgen), ook als ze van oorsprong een donkere huid hebben. Problemen ontstaan bij extreem mijden van de zon, de huid bedekken en het dagelijks smeren van hoge factor zonnebrand. LEZERS VRAAG Op www.vitiligo.nl > FAQ behandelt de vereniging meer vragen van leden. Bovenstaande vraag en antwoord is hier een voorbeeld van.
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=