10 Spot light! 11 Spot light! De lichtval Er komt een moment voor iedereen die al langer met vlekken leeft en er maar niet aan kan wennen, zoals ik dus, er komt een moment waarop het belang van de lichtval belangrijker dan voorheen is. Ik hou er nu serieus rekening mee en dat heeft een reden. Ook al is de winter nu bijna voorbij, alleen al op mijn armen zie ik nog altijd pigmentverschillen. In de vorige jaren waren die na de zomer geleidelijk weer vervaagd. Wit en melkwit, alleen de goede gluurder zou het verschil ertussen kunnen zien op de zeldzame momenten dat ik iets droeg met kortere mouw. Dat heb ik vooralsnog uitgesteld, in deze conditie. Waarom bleef dat pigment deze keer hangen? Ik weet het niet. In mijn gezicht heb ik het ook, en elke keer als ik mezelf bestudeer in het meedogenloze daglicht, denk ik aan de industrie vol cosmetische camouflage. Daar word ik met open armen ontvangen. Het is een ontwikkeling waar ik zo weinig mogelijk aan denk en paradoxaal genoeg dus veel. Zeker toen ik een fotoshoot boekte. Want zoiets is het uur van de waarheid. Er zijn shoots geweest waarna ik ellendig thuiskwam, omdat ik niet had geweten zó lelijk te zijn. Maar voor mijn werk heb ik die kiekjes nodig. Daarom ga ik. Na de fotoshoot kreeg ik de resultaten te zien om daar een selectie uit te maken. Ik screende op: hoe zit mijn haar, heb ik rare rimpels en waar zitten de vlekken? Tot mijn verbijstering waren er beelden waarop niets aan de hand leek te zijn. Daarop oogde ik als degene die ik vanbinnen was, ietwat tijdloos, vrolijk en vooral vlekvrij. Kwam het door de lichtval van de studiolampen? Of was ik eigenlijk echt zo, en waren de vlekken sterker aanwezig in het eigen oog? Ik durfde het niet te vragen. Nu let ik met meer aandacht dan voor de shoot op de lichtval. Waar ik ga en sta, waar ik zit, ik weet dat wanneer het licht gunstig op me valt, ik vanbuiten ben zoals vanbinnen. Een weldadige troost. VILAN OVER VITILIGO: “IK SCHRIJF OVER HET OMGAAN MET IETS DAT IK NIET WILDE EN DAT NOOIT WEGGAAT.” Column Vilan ALLEEN DE GOEDE GLUURDER ZOU HET VERSCHIL KUNNEN ZIEN ‘ ‘ FOTO: MARTINE SPRANGERS Wat kun je zelf ondernemen? 1. Vet de huid geregeld goed in. Van der Waa: “Dat kan sowieso nooit kwaad. In sommige gevallen herstelt de huid al vanzelf en is een afspraak met de huisarts niet nodig.” 2. Wil je weten of er eventueel ook heel kleine schilfertjes aanwezig zijn? Op een ontspannen huid zul je die niet snel zien. Maar door de huid licht aan te spannen, worden ze mogelijk alsnog zichtbaar. Zie je niets? Je zal niet de eerste zijn die alsnog een geoefend of zelfs microscopisch oog nodig heeft voor een diagnose. 3. Wat ook handig is: maak om de paar weken enkele scherpe foto’s van de huid. Zo bouw je een tijdspad op, dat is een goed hulpmiddel als je later alsnog een zorgverlener raadpleegt. SOORTEN WITTE PLEKKEN Op een rijtje Van der Waa noemt in het artikel enkele pigmentstoornissen die het vaakst voor vitiligo worden aangezien. Er zijn er meer die erop lijken, we zetten er een paar kort op een rijtje. • Hypomelanosis guttata idiopathica Deze goedaardige huidaandoening wordt in de volksmond ook ‘confettihuid’ genoemd. De kleine rondjes komen met name voor op de onderarmen en onderbenen en hebben een doorsnede van een paar millimeter. Bij mensen ouder dan 50 jaar komt een confettihuid in 70 procent van de gevallen voor. Het komt vaker voor bij mensen met een lichtere huid dan met een donkere huid. • Witte moedervlekken Naast de al genoemde neavus depigmentosis kan ook halo naevus (zie foto op pagina 9) met vitiligo worden verward. Een bruine moedervlek is zichtbaar, maar in de omringende huid is het pigment verdwenen. De witte rand ontstaat door een opruimreactie van de moedervlek, het eigen immuunsysteem doet dit. • Progressieve maculaire hypomelanose Bij deze goedaardige huidaandoening ontstaan er lichte vlekken. Die worden waarschijnlijk veroorzaakt door een huidbacterie, de cutibacterium acnes. Vaak geven de plekken geen klachten, ze ontstaan meestal op (jong)volwassen leeftijd. De plekken zijn te behandelen met anti-acnecrémes. • Piebaldisme Niemand wordt met vitiligo geboren, maar bij de zeldzame huidaandoening piebaldisme is dat wel het geval. Er ontbreken pigmentcellen in de huid en in een deel van de lichaamsbeharing. Nieuwe plekken komen er na de geboorte meer niet bij. zonder pigment erin”, legt Van der Waa uit. “Soms is die al vanaf de geboorte zichtbaar en anders ontstaat die ergens in het eerste levensjaar. Je vindt die op één plek op het lichaam, meestal op de rug of buik en soms op de benen.” De plek breidt niet verder uit, maar met het groeien van het kind kan die wel evenredig meegroeien met de huid. De plek heeft veel gemeen met segmentale vitiligo, omdat die aan één zijde van het lichaam zichtbaar is en de middellijn ervan niet passeert. “Maar ook in dit geval zijn de randen onregelmatig, niet scherp begrensd. Bovendien zit er nog enig pigment in, de plek is niet spierwit.” Medicatie Tot slot, het is op de Facebookpagina van Vitiligo.nl een vaker gelezen opmerking van mensen die ‘verkeerde medicatie’ meekregen van hun zorgverlener. Bijvoorbeeld: “Ik moest me insmeren met een zalf tegen een schimmelinfectie, maar het werd er niet beter van. Pas later bleek het om vitiligo te gaan. Was ik maar meteen doorverwezen naar de dermatoloog!”’ De vraag laat zich raden: kan dit kwaad? In hun zoektocht naar de juiste diagnose kan Van der Waa zich de teleurstelling van die mensen goed voorstellen. “Gelukkig kunnen de meeste antigist- of antischimmelcrèmes geen kwaad voor de huid. Als er hormoonzalven zijn voorgeschreven omdat de hulpverlener aan eczeem dacht, terwijl het om vitiligo ging, kan dit ook weinig kwaad. Bij vitiligo worden namelijk ook hormoonzalven voorgeschreven om de depigmentatie te remmen.” ‘De verschillen tussen soorten witte plekken zijn soms best klein’
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=