8 Spot light! 9 Spot light! TEKST: TARA VAN BUSSEL VERZAMELDE HUIDFOTO’S: FOTOARCHIEF AFDELING DERMATOLOGIE, AMSTERDAM UMC FOTO JOSÉ VAN DER WAA: EIGEN ARCHIEF SOORTEN WITTE PLEKKEN De diagnose luidt soms niet vitiligo Een bericht van Jody in 2023 op de besloten Facebookpagina van Vitiligo.nl, nadat ze haar huisarts foto's had getoond van enkele witte plekken op de huid van haar zoontje. “Die zei meteen dat het vitiligo was.” Ze liet zich doorverwijzen naar een dermatoloog, die vertelt dat het niet om vitiligo gaat. “Het blijkt naevus depigmentosis, een witte moedervlek. Ook had mijn zoon nog een paar witte vlekjes op zijn wang. Dat bleek pityriasis alba.” de huid. Zo schrijft ook Liv op Facebook dat ze jaren geleden een ‘smerig goedje’ meekreeg voor haar schimmelinfectie, maar later bleek het te gaan om vitiligo. En Sem was 8 jaar oud toen zijn ouders twee moedervlekken met een witte kring ontdekten op zijn rug. Dat waren halo naevi, zei zijn dermatoloog. Die kunnen voorkomen bij mensen met vitiligo. Meerdere tegelijk Er bestaan dus meerdere soorten, witkleurende pigmentstoornissen. Als je daarmee wordt geconfronteerd, kan k Het stellen van de juiste diagnose bij witte vlekjes op de huid is lang niet altijd een abc’tje, zegt José van der Waa, dermatoloog in opleiding in het Amsterdam UMC. In het Nederlands Tijdschrift voor Dermatologie en Venereologie publiceerde zij vorig jaar een artikel over verschillende soorten pigmentstoornissen. Dit was voor Spotlight! een mooie aanleiding om contact met haar op te nemen. Het is een vaker gehoorde twijfel bij mensen met kersverse witte plekken op dat tot onzekerheid leiden. Graag wil je weten wat er aan de hand is, welke huidaandoening heb je? Of welke huidaandoeningen, voegt Van der Waa eraan toe: “Het is mogelijk dat iemand meerdere pigmentstoornissen tegelijk heeft.” Neem pityriasis versicolor, dat is een onschuldige gistinfectie (verderop hierover meer, red.) die je met samen met je vitiligo kunt krijgen. “Maar iemand zonder vitiligo kan die ook krijgen. Wat het lastig maakt voor iemand met vitiligo: heb je er op dat moment een tweede huidprobleem bij? Of speelt er iets anders en is jouw vitiligo in de periode net heel actief, is die aan het uitbreiden?” Het is prettig om te weten of je met een tijdelijk ongemak te maken hebt of mogelijk met een chronische aandoening. “Vaak herkent een huisarts een witte huidaandoening wel”, zegt Van der Waa, “maar het lukt niet altijd. Zelfs dermatologen hebben hier soms moeite mee, blijkt uit reacties op jullie sociale media. Dat komt omdat de verschillen tussen de ene of andere witte plek soms best klein zijn. Ook zijn er meerdere oorzaken die tot een pigmentstoornis kunnen leiden.” Een greep hieruit: het kan gaan om een auto-immuunaandoening zoals vitiligo. In dat geval is het pigment geheel weg, er is sprake van depigmentatie. Ook kan het zijn dat je te maken hebt met hypopigmentatie: dan wordt er minder pigment gevormd. Verder kan een beschadiging van de huid leiden tot witte plekjes. “Tel daarbij op dat niet iedere huid hetzelfde is. Bij een lichte huid valt een witte plek veel minder snel op dan bij een huid die donkerder van kleur is.” Infectie Van der Waa zoomt in op enkele huidaandoeningen die het meest met vitiligo kunnen worden verward. De eerste werd al genoemd: pityriasis versicolor, ook wel zomergist genoemd. “Die gistinfectie zien die we vooral bij jongvolwassenen, met name op behaarde lichaamsdelen zoals hoofd, borstkas en rug.” De veroorzakende gist produceert een stofje dat de pigmentaanmaak tijdelijk remt. “Hierdoor zou je de witte plek met vitiligo kunnen verwarren. Een handig trucje is om met je vingers de huid op die plek iets uit elkaar te trekken. Mogelijk zie je dan heel fijne schilfertjes, al is daar wel een geoefend oog voor nodig. Een arts die twijfelt kan enkele afgeschraapte schilfers onder de microscoop leggen. Zijn er gistsporen zichtbaar, dan weet je dat het gaat om pityriasis versicolor. Eventueel kan een speciale Woods’ lamp ook helpen, de aanwezige gisten kunnen dan geelgroen oplichten.” De infectie is met anti-gistzalven of anti-gisttabletten goed te behandelen. Erna gaat de schilfering weg, al blijft vaak nog wel een paar maanden een lichte verkleuring aanwezig. Die verdwijnt vaak weer nadat de huid in de zon is geweest. Pas als de schilfers verdwenen zijn, weet je écht dat de kwaal bestreden is. Ook een schimmelinfectie van de huid, dermatomycose, kan worden verward met vitiligo. En ook hierbij is er sprake van schilfering van de huid, met name aan de randen van de aangedane plek. De zorgverlener schrijft een anti-schimmelcrème voor om de huid te laten helen. Eczeem Waar vitiligo ook mee verward kan worden is pityriasis alba. “Laatst had ik een vader met vitiligo op spreekuur. Zijn dochter had witte vlekjes en hij wilde weten of zij ook vitiligo had. Maar het bleek pityriasis alba te zijn. Dat is een pigmentaandoening die we vooral bij kinderen zien, met name bij de wangen.” Pityriasis alba is een lichte vorm van eczeem. De aangetaste plekken zijn lichtgekleurd, maar het pigment is niet geheel verdwenen zoals bij vitiligo. En zijn bij vitiligoplekken de grenzen met de gepigmenteerde huid scherp, bij pityriasis alba zijn deze randen vaak wat vager. “Verder is het goed te weten dat eczeemhuid droog kan aanvoelen. “Een vette zalf, soms een lichte hormoonzalf, kan helpen deze witte plekken te laten verdwijnen.” Moedervlek Naevus depigmentosus is ook een huidaandoening die makkelijk met vitiligo is te verwarren. “Dit is een moedervlek Pityriasis versicolor Dermatomycose Pityriasis alba Naevus depigmentosus Halo naevus José van der Waa
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=