16 Spot light! 17 Spot light! Een nieuw paspoort, waarom? ‘Mijn identiteit is niet veranderd’ TEKST: ARNOUD KLUITERS FOTO: MARCO VAN KLEEF Het is oktober 2022 als Sulema online haar rijbewijs wil verlengen. “Ik kreeg een automatisch opgesteld antwoord terug dat dit niet mogelijk is. De aangeleverde foto was namelijk niet te vergelijken met mijn tien jaar oude foto in het rijbewijzenregister. Mijn identiteit kon niet met voldoende zekerheid worden vastgesteld.” Op verzoek meldt ze zich bij haar gemeentehuis in Smallingerland en legt uit dat ze sinds 2018 vitiligo heeft. “Ik vertelde dat mijn huidaandoening in de afgelopen drie jaar is verhevigd en dat inmiddels zo’n 85 procent van mijn pigment is verdwenen. Ooit was ik donkerbruin, nu is mijn gezicht voor een groot gedeelte wit.” Die uitleg volstaat. Een paar weken later heeft Sulema een nieuw roze pasje op zak. Douane Hoewel tevreden is onderhuids toch een gevoelige snaar geraakt. Sulema is docent Engels op een mbo-school en zeker eens per jaar reist ze met studenten naar het buitenland. “Sinds ik vitiligo heb, ben ik bij de douane een paar keer uit de rij gehaald. Voor die tijd gebeurde dat niet. Heel vervelend wanneer je een groepje studenten begeleidt.” Door corona reisde ze lange tijd niet, maar afgelopen februari stond er eindelijk weer een studiereis op het programma. “Ik twijfelde. Dat gedoe met mijn rijbewijs zat me niet lekker. Voor de zekerheid zocht ik in januari toch even contact met de gemeente.” Gewapend met een doktersverklaring waarin staat dat ze vitiligo heeft, vraagt Sulema naar de status van haar zes jaar oude paspoort. “De ambtenaar zei dat die nog tot 2027 geldig is. Mijn doktersverklaring erbij was prima, maar moest ik nog wel door een beëdigd vertaler in het Engels laten omzetten. Zo niet, dan was een nieuw paspoort met een recente pasfoto het alternatief.” Rug tegen de muur Ze maakt een rekensom en concludeert dat een nieuw paspoort dan goedkoper is. “Ik stond met de rug tegen de muur en die groepsreis kwam eraan. Natuurlijk, ik kan mijn gezicht nog camoufleren, maar dat wil ik niet. Ik ben wie ik ben. Ik betaalde voor een nieuw paspoort.” De studentenreis is probleemloos verlopen. “Dat was heel fijn. Maar het voorval roept vragen op. Door mijn huidaandoening maakte ik noodgedwongen extra kosten, wat mijn keuze ook was geweest. Begrijp me goed: het gaat me niet om het geld. Dit kan ik wel betalen. Maar ben ik wel op de juiste manier voorgelicht?” Was een nieuw paspoort wel nodig? “Op steeds meer luchthavens kan met een irisscan worden bevestigd dat jij de persoon in het paspoort bent. “En niet alleen mijn ogen zijn hetzelfde gebleven, ook de vorm van mijn oren, neus en mond. Mijn identiteit is niet veranderd, ik heb alleen veel minder pigment in mijn gezicht. Als ik vervolgens lees dat tatoeages en piercings in het gezicht wel zijn toegestaan… Is dat dan niet gek?” Sulema zoekt een antwoord en wil met die reactie ook graag andere mensen helpen die door vitiligo in hun gezicht zichzelf zien veranderen. Of bijvoorbeeld mensen met brandwonden of met haarverlies door een ziekte. Misschien komen ook zij ooit voor deze situatie te staan en maken ze onverwacht extra kosten. “Mijn vraag is ook: kun je met terugwerkende kracht geld terugkrijgen of voor een vergoeding in aanmerking komen?” Sulema Sint Hill (60) uit Drachten informeert bij haar gemeente naar de status van haar paspoort. Haar gezicht is namelijk snel witter geworden en ze wil geen gedoe bij de douane. Het antwoord van de ambtenaar verrast haar. Is op de juiste manier gehandeld? Naar aanleiding van Sulema’s ervaring zocht Spotlight! contact met de stichting Art.1 Midden Nederland. Die zet zich in voor een gelijke behandeling van iedere persoon die in Nederland verblijft. Voel je je ongelijk behandeld of meen je dat derden ongelijk behandeld zijn? Dan kun je in ons land om nader onderzoek vragen. Dat kan bij deze stichting of bij andere ondersteunende instanties. “Bij deze mevrouw is haar uiterlijk veranderd door een chronische ziekte”, zegt Miny van Haestregt, senior consulent discriminatiezaken. “Ze heeft hierdoor meer kosten moeten maken dan iemand die geen chronische ziekte of handicap heeft. Ze vraagt zich af of ze door haar gemeente op grond van haar vitiligo ongelijk is behandeld. Die vraag kunnen wij ons voorstellen.” In verschillende wetten heeft de overheid regels over paspoorten opgesteld. Die zijn te vinden via rvig.nl/reisdocumenten/wet--en-regelgeving-reisdocumenten. Dit is een site van de rijksoverheid. Gemeenten zorgen voor de uitgifte van die documenten en controleren of ze voldoen aan de daarvoor opgestelde wettelijke regels. “Zij controleren ook of de pasfoto’s voldoen aan de door de overheid opgestelde norm.” In dit geval is er sprake van ‘eenzijdig bindend overheidshandelen’. Van Haestregt: “Ik ontkom er helaas niet aan die term juridisch uit te leggen. Eenzijdig betekent dat de gelding van het besluit niet afhankelijk is van de instemming van hen tot wie het besluit gericht is. Heel vrij vertaald betekent het dat iemand zich aan zo’n overheidsbesluit dient te houden. Zelfs instanties als Art.1 Midden Nederland en ook het College voor de Rechten van de Mens mogen zich niet uitspreken over specifieke overheidsdiensten zoals deze.” Tegemoetkoming Ze vervolgt: “Sulema stelde ook de vraag of ze wellicht in aanmerking komt voor een tegemoetkoming in de kosten? In sommige gevallen is het mogelijk om via de bijzondere bijstand van de gemeente een tegemoetkoming in de kosten te ontvangen.” In dat geval hangt het van twee factoren af of iemand met een chronische ziekte of handicap hiervoor in aanmerking komt: 1. wat zijn je inkomsten en 2. welke regelgeving hanteert jouw gemeente rondom vergoedingen vanuit de bijzondere bijstand? “Een aanvraag voor een vergoeding kun je indienen bij de sociale dienst van de gemeente waar je woont.” In sommige gevallen is het mogelijk om via de Belastingdienst bijzondere ziektekosten af te trekken. Vraag daar of de gemaakte kosten hieronder vallen. ‘Door mijn huidaandoening maakte ik noodgedwongen extra kosten’ De vraag De reactie DEPIGMENTATIE
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=