TEKST: ARNOUD KLUITERS “OOnze voorouders gebruikten ook geen zonnebrand. Ze leefden buiten en kregen ook geen huidkanker”, beweert een influencer op TikTok. Een ander stelt dat het “aantal gevallen van huidkanker juist is toegenomen na de introductie van zonnebrandmiddelen”. Over zonnebrandmiddelen is inderdaad veel te doen, vertelde huisarts Stefan van Rooijen (zie kader) vorig jaar aan de Limburgse zender L1. Hij kwam op sociale media filmpjes tegen die veronderstellen dat deze producten kankerverwekkende stoffen bevatten. ”Ze wakkeren angst aan en leveren daardoor veel likes en volgers op.” In werkelijkheid worden zonnebrandmiddelen in de Europese Unie aan strenge veiligheidseisen en -regels onderworpen, gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Ook worden ze extra gecontroleerd door een veiligheidsbeoordelaar. Die bekijkt of de gebruikte stoffen in het product veilig zijn. “Als stoffen kanker kunnen veroorzaken, mogen die er niet inzitten”, antwoordde toxicoloog Marjolijn Woutersen (RIVM) vorig jaar op vragen van het onderzoekplatform Pointer (KRO-NCRV). Tegendeel Waarom er dan online toch veel misinformatie te vinden is? Woutersen verwijst in het interview naar een krantenartikel uit 2012 waarin zinkoxide wordt genoemd als stof: als ingrediënt verwerkt in zonnebrandcrème zou die het risico op kanker verhogen. 'Angst levert likes en volgers op' 'Als stoffen kanker kunnen veroorzaken, mogen die er niet inzitten' Een grote groep influencers twijfelt aan het effect van zonnebrandmiddelen en claimt zelfs dat die kankerverwekkende stoffen bevatten. Wereldwijd wint dergelijke misleidende informatie steeds meer terrein. De werkelijkheid is: juist niet smeren beschadigt de huid. veroorzaken, waaronder kanker. “Maar cellen in een bakje zijn totaal niet vergelijkbaar met zonnebrandcrème smeren op je huid. Op basis van deze studie kun je niet stellen dat zinkoxide kankerverwekkend is”, aldus Woutersen. Alarmeren Waarom het dan toch gebeurt? Ze vervolgt: “Ik kan niet in de hoofden kijken van mensen die in 2012 zo’n artikel schreven. Maar het is natuurlijk wel iets dat mensen alarmeert, als er ‘kanker’ staat is dat eng en belangrijk. Dan gaan ze zo’n artikel eerder lezen dan wanneer er staat: ‘Stof in zonnebrandcrème veroorzaakt meer vrije radicalen in longcellen’.” Liever wijst Willemsen op wat wél bewezen is: “Overmatige zonblootstelling kan de huid beschadigen, waardoor het risico op huidkanker toeneemt. Dus smeer jezelf in, bescherm je huid met kleding en ga niet op het heetst van de dag de zon in.” MISINFORMATIE Dokters Vandaag In verschillende media biedt huisarts Stefan van Rooijen tegenwicht aan de overvloed aan misinformatie in de sociale media. Zo ook op Dokters Vandaag, het TikTokaccount dat in 2024 werd gelanceerd. Dit is een platform waarop artsen betrouwbare medische informatie delen. Ze zijn inmiddels ook op Instagram actief. ‘Waarom smeerden mensen vroeger geen zonnebrandcrème?’ Op die vraag geeft zijn collega Annemie Galimont antwoord. Zij is dermatoloog in het Bravis Ziekenhuis in Roosendaal. Bekijk het filmpje via de verkorte link ap.lc/mngSX of scan de QR-code hiernaast. Zij zocht de studie op waarnaar in het artikel wordt verwezen. Daarin las ze wat er werkelijk aan de hand was. Het ging om onderzoekers die in een bakje in een laboratorium gevoelige longcellen hadden blootgesteld aan kleine deeltjes van de stof zinkoxide. “Hierbij kwamen vrije radicalen vrij en die zouden dan mogelijk tot kanker kunnen leiden.” Vrije radicalen zijn agressieve moleculen die schade in het lichaam kunnen 8 Spot light! 9 Spot light!
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=